(1) मरीचि के पुत्र कश्यप प्रजापति थे। ब्रह्मदेव की दाहिनी हाथ की बोटे की नली से दक्ष नाम का पुरुष और बाएँ हाथ की बोटे की नली से धरनी नाम की स्त्री जन्मीं। उन दोनों से एक हज़ार-हज़ार महा ऋषि जन्मे। (2) ब्रह्मा के मानस पुत्रों में दूसरे स्थान पर रहने वाले अंगिरस्‍ु को उद्दध्य, बृहस्पति और संवर्त जैसे पुत्र हुए। बृहस्पति देवताओं के आचार्य बने। (3) मैत्रि (अत्रि) नामक मानस पुत्र से अनेक महा मुनि जन्मे। (4) पुलस्त्य नामक ब्रह्मा के मानस पुत्र से राक्षसों का जन्म हुआ। (5) पुलह नामक मानस पुत्र से किन्नर और किमपुरुष वर्ग उत्पन्न हुए। (6) क्रतू नामक मानस पुत्र से पक्षियों की जाति उत्पन्न हुई।

   
    

शान्तिपर्व (Mahabharat) - 13 अनुशासनपर्व


॥ श्रीः ॥
13.153. अध्यायः 153
अथ दानधर्मपर्व ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
भीष्मेण युधिष्ठिरंप्रति सकलसेव्यताप्रयोजकगुणप्रतिपादकेन्द्रमातलिसंवादानुवादः॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

`युधिष्ठिर उवाच।

केषां देवा महाभागाः सन्नमन्ते महात्मनाम्।
लोकेऽस्मिंस्तनृषीन्सर्वञ्श्रोतुमिच्छामि सत्तम॥ 13-153-1(87302)
भीष्म उवाच। 13-153-2x(7307)
इतिहासमिमं विप्राः कीर्तयन्ति पुराविदः।
अस्मिन्नर्थे महाप्राज्ञास्तं निबोध युधिष्ठिर॥ 13-153-2(87303)
वृत्रं हत्वाऽप्युपावृत्तं त्रिदशानां पुरस्कृतम्।
महेन्द्रमनुसम्प्राप्तं स्तूयमानं महर्षिभिः॥ 13-153-3(87304)
श्रिया परमया युक्तं रथस्थं हरिवाहनम्।
मातलिः प्राञ्जलिर्भूत्वा देवमिन्द्रमुघाच ह॥ 13-153-4(87305)
नमस्कृतानां सर्वेषां भगवंस्त्वं पुरस्कृतः।
येषां लोके नमस्कुर्यात्तान्ब्रवीतु भवान्मम॥ 13-153-5(87306)
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा देवराजः शचीपतिः।
यन्तारं परिपृच्छन्तं तमिन्द्रः प्रत्युवाच सः॥ 13-153-6(87307)
धर्मं चार्थं च कामं च येषां चिन्तयतां मतिः।
नाधर्मे वर्तते नित्यं तान्नमस्यामि मातले॥ 13-153-7(87308)
ये रूपगुणसम्पन्नाः प्रमदाहृदयंगमाः।
निवृत्ताः कामभोगेषु तान्नमस्यामि मातले॥ 13-153-8(87309)
स्वेषु भोगेषु सन्तुष्टाः सुवाचो वचनक्षमाः।
अमानकामाश्चार्घार्हास्तान्नमस्यामि मातले॥ 13-153-9(87310)
धनं विद्यास्तथैश्वर्यं येषां न चलयेन्मतिम्।
चलितां ये निगृह्णन्ति तान्नित्यं पूजयाम्यहम्॥ 13-153-10(87311)
इष्टैर्दारैरुपेतानां शुचीनामग्निहोत्रिणाम्।
चतुष्पादकुटुम्बानां मातिले प्रणमाम्यहम्॥ 13-153-11(87312)
महतस्तपसा प्राप्तौ धनस्य विपुलस्य च।
कत्यागस्तस्य न वै कार्यो योऽऽत्मानं नावबुध्यते॥ 13-153-12(87313)
येषामर्थस्तथा कामो धर्ममूलविवर्धितः।
धर्मार्थौ तस्य नियतौ तान्नमस्यामि मातले॥ 13-153-13(87314)
धर्ममूलार्थकामानां ब्राह्मणानां गवामपि॥
पतिव्रतानां नारीणां प्रणामं प्रकरोम्यहम्॥ 13-153-14(87315)
ये भुक्त्वा मानुषान्भोगान्पूर्वे वयसि मातले।
तपसा स्वर्गमायान्ति शश्वत्तान्पूजयाम्यहम्॥ 13-153-15(87316)
असंभोगान्नचासक्तान्धर्मनित्याञ्जितेन्द्रियान्।
संन्यस्तानचलप्रख्यान्मनसा पूजयामि तान्॥ 13-153-16(87317)
ज्ञानप्रसन्नविद्यानां निरूढं धर्ममीप्सितम्।
परैः कीर्तितशौचानां मातले तान्नमाम्यहम्'॥ ॥ 13-153-17(87318)

इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि त्रिपञ्चाशदधिकशततमोऽध्यायः॥ 153 ॥


Mahabharat- Hindi (Devanagari) 100000 shlokas

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.